Uprawnienia Architektoniczne

Uprawnienia architektoniczne – definicja

Uprawnienia architektoniczne to uprawnienia zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie na terenie Polski. Nadawane są przez okręgowe komisje kwalifikacyjne IARP po spełnieniu wymagań związanych z wykształceniem oraz odbyciem odpowiedniej praktyki zawodowej. Uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej są niezbędne do pełnienia funkcji głównego projektanta obiektów budowlanych, pełnienia nadzoru autorskiego, inwestorskiego oraz kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury.

Rodzaje i zakresy uprawnień architektonicznych

Zgodnie z ustawą Prawo budowlane przyznawane są dwa zasadnicze rodzaje uprawnień architektonicznych:

  • uprawnienia architektoniczne do projektowania
  • uprawnienia architektoniczne do kierowania robotami budowlanymi w zakresie architektury obiektów budowlanych

Dodatkowo wśród wymienionych rodzajów uprawnień architektonicznych można wyróżnić zakresy: uprawnienia bez ograniczeń i uprawnienia w ograniczonym zakresie.

  • uprawnienia architektoniczne bez ograniczeń umożliwiają ich posiadaczowi projektowanie architektoniczne obiektów budowlanych lub kierowanie robotami budowlanymi związanymi z architekturą obiektu
  • uprawnienia architektoniczne w ograniczonym zakresie dają możliwość projektowania architektonicznego lub kierowania robotami powiązanymi z architekturą obiektów budowlanych, których łączna kubatura nie przekracza 1000 m3 i zlokalizowane zostały na terenach zabudowy zagrodowej

Wymagania – wykształcenie i praktyka

uprawnienia architektoniczne wykształcenie

Uzyskanie uprawnień architektonicznych wymaga odpowiedniego wykształcenia oraz odbycia praktyki zawodowej. Wymagania te zostały określone w rozporządzeniu w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

  • uprawnienia do projektowania bez ograniczeń wymagają ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka oraz odbycia 1 roku praktyki zawodowej przy projektowaniu architektonicznym i rocznej praktyki na budowie
  • uprawnienia do kierowania bez ograniczeń wymagają ukończenia drugiego stopnia studiów wyższych na kierunku architektura lub ewentualnie architektura i urbanistyka oraz odbycia półtorej roku praktyki wykonawczej na budowie. W przypadku natomiast ukończenia studiów pierwszego stopnia na wymienionych kierunkach, wymagany okres praktyki na budowie wydłuża się do 3 lat.
  • Dla uprawnień w ograniczonym zakresie oraz uprawnień łączonych wymagania praktyki oraz wykształcenia są nieco inne.

Egzamin na uprawnienia architektoniczne

Uzyskanie uprawnień w specjalności architektoniczne wiąże się z koniecznością przejścia procesu kwalifikacyjnego oraz zdania egzaminu. Egzamin składa się z części pisemnej w formie testu jednokrotnego wyboru. Testy sprawdzają wiedzę kandydatów z zakresu obowiązujących przepisów i uwarunkowań prawnych. Kolejnym etapem jest egzamin ustny, podczas którego sprawdzane są praktyczne umiejętności kandydatów nabyte podczas kariery zawodowej w projektowaniu architektonicznym lub wykonywaniu obowiązków na terenie budowy.

Izba Architektów RP – IARP

Architekci posiadający uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej zrzeszeni są w branżowym samorządzie zawodowym – Izbie Architektów RP. Aktywne członkostwo w izbie architektów jest warunkiem koniecznym by projektant mógł zgodnie z ustawą Prawo budowlane sprawować samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. Na koniec 2018 roku Izba Architektów zrzeszała ponad 12 500 członków.

Głównymi celami statutowymi IARP są ochrona przestrzeni i architektury oraz kontrolowanie należytego wykonywania zawodu architekta łącznie z  przestrzeganiem zasad etyki zawodowej przez wszystkich jej członków.

Organy IARP

Samorząd zawodowy architektów RP dzieli są na organy sprawujące określone zadania:

  • Krajowa Rada Izby
  • Krajowa Komisja Rewizyjna
  • Krajowa Komisja Kwalifikacyjna
  • Krajowy Sąd Dyscyplinarny
  • Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej